Pocieszanie osoby w kryzysie wymaga wyczucia. Czasami w dobrej wierze używamy utartych zwrotów, które zamiast pomóc, sprawiają, że druga osoba czuje się gorzej. Czego warto unikać, a jak okazać wsparcie w bardziej skuteczny sposób?
Czego nie mówić osobie w trudnej sytuacji?
“Bądź silny.” – To zdanie może wywołać presję i sugerować, że okazywanie emocji jest oznaką słabości. Każdy ma prawo do przeżywania trudnych chwil na swój sposób. Zamiast tego lepiej powiedzieć: „Jestem tutaj dla Ciebie. Jeśli chcesz porozmawiać, słucham.”
“Wszystko będzie dobrze.” – Sytuacje oczywiście są różne, ale nie możesz mieć pewności, że sytuacja zakończy się pomyślnie. Fałszywe nadzieje mogą sprawić, że bliska osoba poczuje się jeszcze gorzej, gdy sytuacja potoczy się inaczej. Zamiast tego spróbuj powiedzieć: „Nie wiem, jak to się potoczy, ale możesz na mnie liczyć.”
“Wszystko dzieje się z jakiegoś powodu.” – Takie wsparcie może zabrzmieć jak bagatelizowanie problemu, zwłaszcza jeśli bliska nam osoba przeżywa prawdziwy dramat. Lepszą reakcją jest uznanie trudności: „To, przez co przechodzisz, jest naprawdę trudne. Jeśli mogę jakoś pomóc, daj mi znać.”
“Nie martw się, uśmiechnij się.” – Takie słowa mogą być odbierane jak wypieranie emocji jakie bliska osoba przeżywa w danym momencie. Nie każda sytuacja wymaga „pozytywnego myślenia”. Zamiast tego pozwól rozmówcy wyrazić swoje uczucia: „Rozumiem, że to dla Ciebie trudny czas. Chcesz o tym porozmawiać?”
“Wiem, co czujesz.” – Każdy przeżywa trudne chwile na swój sposób, nawet jeśli miał podobne doświadczenia. Lepiej powiedzieć: „Nie mogę w pełni zrozumieć, co czujesz, ale jestem tu, żeby Cię wesprzeć.”
“Inni mają gorzej.” – Porównywanie cierpienia nie pomaga, a może sprawić, że bliski poczuje się nieważny. Warto zamiast tego powiedzieć: „To, co czujesz, jest ważne. Jeśli chcesz, możemy razem poszukać rozwiązania.”
“Za jakiś czas to minie.” – Nie sposób przewidzieć, ile czasu zajmie komuś poradzenie sobie z problemami, trudnościami. Lepszą alternatywą jest: „Jestem z Tobą, dopóki będziesz tego potrzebować.”
“Nie przesadzaj.” – Bagatelizowanie czyichś emocji może wywołać poczucie osamotnienia. Warto zamiast tego powiedzieć: „Masz prawo czuć się w ten sposób. Jestem tutaj, żeby Cię wysłuchać.”
“Wiem, co powinieneś zrobić.” – Zamiast narzucać gotowe rozwiązania, warto zapytać: „Jak mogę Ci pomóc?” Czasem bliska osoba potrzebuje tylko wysłuchania, a nie rad.
Jak okazać wsparcie?
Bądź obecny. Czasem sama obecność i gotowość do wysłuchania są ważniejsze niż słowa.
Unikaj oceniania. Każdy przeżywa emocje inaczej – nie można ich umniejszać.
Nie bój się ciszy. Nie zawsze trzeba coś mówić – ważne, by druga osoba czuła twoją troskę.
Zaoferuj konkretną pomoc. Zamiast pytać „Czy mogę pomóc?”, spróbuj: „Czy poszukać dla Ciebie jakiegoś wsparcia specjalisty?”
Nie ma jednego uniwersalnego sposobu na okazanie wsparcia, ale jedno jest pewne – najważniejsze to słuchać i być obecnym. Czasem sama obecność i uważność znaczą więcej, niż mogłoby się wydawać. Jeśli zauważysz, że bliska Ci osoba mogłaby skorzystać z pomocy specjalisty, np. psychoterapeuty, delikatnie to zasugeruj i pozwól jej samodzielnie podjąć decyzję.